أبو علي سينا
ديباچه 15
النجاة من الغرق في بحر الضلالات
9 - « اين مبادى را از رهگذر شمار حد وسامانى است يا از رهگذر نوع ، سخن ما در بارهء مبادى صوري است يا مادي ، بايد از تعريف وشناخت سخن گفت يا از ذات آنها » از اين يكى در فصل چهارم بتا 8 - 10 ياد شده وشمارهء 20 ابن رشد است وپاسخ آن در مو 10 ولاندا 4 و 5 وزتا 4 آمده است . 10 - « آيا تباه شدنىها وتباه ناشدنىها را دو گونه مبدء است ، آيا همهء مبادى تباه نشدنىاند يا اينكه مبادى تباه شدنىها ناگزير بايد تباه شدني باشند » . در فصل 4 بتا ( 11 - 23 ) آمده ودر لاندا 1 - 7 وزتا 7 - 10 وآسمان نامه فصل سوم بند 306 a 9 بدان پاسخ داده شده است وشماره 21 ابن رشد همين است 11 - « آيا چنان كه فيثاغورسيها وأفلاطون مىگويند « يكى وهستى » گوهر چيزها هستند وچيزى ديگر بيرون از آنها نيستند ، يا اينكه چيزى ديگر هم هست كه گوهر چيزها باشد چنان كه امپدوكلس دوستى وهراكليتوس آتش وتالس آب وآناكسمينس هوا گفته است » . شماره 22 ابن رشد همين است ودر فصل چهارم بتا 24 - 34 از آن ياد شده وپاسخ آن در فصل 16 زتا ( 3 - 4 ) بند 1040 b 6 - 24 وفصل 2 يوتا ( بگفتهء راس ص 26 ديباچه وتردنيك 1 : 10 ) ديده مىشود . 12 - « آيا مبادى كلى هستند يا مانند فرد وجزئي » كه در فصل ششم 7 - 9 بتا آمده وشمارهء 23 ابن رشد است وپاسخ آن ونهمى در مو 10 وزتا 13 تا 15 ديده مىشود . 13 - « آيا مبادى به قوهاند يا به فعل ، قوه وفعل آنها هم آيا با جنبش وابسته است يا نه » اين يكى در فصل ششم بتا 5 - 6 ياد شده وشماره 24 و 25 ابن رشد است وپاسخ آن در تتا فصل 8 ( 1 - 9 ) ولاندا فصل 7 و 8 ديده مىشود . 14 - « شمار ودرازا وپهنا ونقطه گوهرند يا نه ، اگر گوهر باشند از ديدنىها بيرونند يا پايدارند در آنها » اين يكى در فصل پنجم بتا ياد شده وشماره 26 ابن رشد است وپاسخ آن هم در فصلهاى 1 - 3 و 6 - 9 مو وفصلهاى 1 - 3 و 5 و 6 نورديده مىشود ابن سينا در شفاء ( م 7 ف 2 و 3 ) از مثل وتعليمات سخن داشته است . 15 - « آيا ما از روى چه بنيادى بايد بگوييم كه بيرون از ديدنىها صورتي هست وآن موضوع رياضى است »